NIS2 en de AVG zijn twee verschillende Europese wetten die allebei gaan over digitale veiligheid en privacy, maar ze hebben een ander doel. De AVG beschermt persoonsgegevens van mensen, terwijl NIS2 de digitale weerbaarheid van organisaties in kritieke sectoren versterkt. Beide wetten kunnen tegelijk op jouw organisatie van toepassing zijn, en ze vullen elkaar aan in plaats van elkaar te vervangen.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het verschil tussen NIS2 en de AVG, zodat je precies weet waar je aan toe bent.
Welke organisaties vallen onder NIS2 en welke onder de AVG?
De AVG geldt voor elke organisatie die persoonsgegevens verwerkt van mensen in de Europese Unie, ongeacht de grootte of sector. Dat betekent dat vrijwel elk bedrijf, van ZZP’er tot multinational, met de AVG te maken heeft. NIS2 heeft een veel smallere doelgroep: de richtlijn richt zich op middelgrote en grote organisaties in sectoren die als kritiek worden beschouwd.
Onder NIS2 vallen onder andere bedrijven in de ICT-dienstverlening, energie, gezondheidszorg, transport, financiële sector en digitale infrastructuur. In Nederland wordt NIS2 vertaald naar de Cyberbeveiligingswet, die naar verwachting in het tweede kwartaal van 2026 in werking treedt. Kleinere bedrijven vallen in principe niet direct onder NIS2, maar via ketenverantwoordelijkheid kunnen ook zij te maken krijgen met eisen van klanten die wél onder de wet vallen.
Een handig onderscheid om te onthouden: de AVG kijkt naar wat je verwerkt (persoonsgegevens), NIS2 kijkt naar wie je bent en in welke sector je actief bent.
Wat beschermt NIS2 en wat beschermt de AVG precies?
De AVG beschermt de privacy en persoonsgegevens van individuen. Denk aan namen, e-mailadressen, medische gegevens en financiële informatie. De wet geeft mensen rechten over hun eigen gegevens en legt organisaties de plicht op om die gegevens zorgvuldig en veilig te verwerken. NIS2 beschermt iets anders: de continuïteit en betrouwbaarheid van netwerken, systemen en diensten die voor de samenleving essentieel zijn.
Concreet betekent dit dat NIS2 organisaties verplicht om hun digitale infrastructuur te beveiligen tegen cyberaanvallen, uitval en sabotage. Het gaat niet alleen om het beschermen van gegevens, maar om het beschermen van de hele bedrijfsvoering en de diensten waarvan anderen afhankelijk zijn. Denk aan een ziekenhuis dat niet mag uitvallen, of een IT-dienstverlener waarvan tientallen klanten afhankelijk zijn voor hun dagelijkse werk.
Kortom: de AVG gaat over privacybescherming van mensen, NIS2 gaat over digitale weerbaarheid van organisaties.
Overlappen NIS2 en de AVG elkaar op bepaalde punten?
Ja, NIS2 en de AVG overlappen elkaar op het gebied van informatiebeveiliging. Beide wetten vereisen dat organisaties passende technische en organisatorische maatregelen nemen om gegevens en systemen te beschermen. Als je investeert in goede ICT-beveiliging voor MKB, werk je tegelijkertijd aan naleving van beide wetten.
Concrete overlappingen zijn:
- Verplicht uitvoeren van risicoanalyses
- Implementeren van toegangsbeveiliging en encryptie
- Trainen van medewerkers op bewustwording
- Documenteren van beveiligingsmaatregelen
- Hebben van een incidentresponsplan
Het grote verschil zit in het doel van die maatregelen. Onder de AVG neem je beveiligingsmaatregelen om persoonsgegevens te beschermen. Onder NIS2 neem je maatregelen om de continuïteit van je dienstverlening te waarborgen. In de praktijk betekent dit dat een goede beveiligingsstrategie beide doelen tegelijk kan dienen, wat efficiënt werkt voor organisaties die onder beide wetten vallen.
Welke meldplichten gelden er onder NIS2 versus de AVG?
Beide wetten kennen een meldplicht bij incidenten, maar de termijnen en ontvangers verschillen. Onder de AVG moet je een datalek melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens binnen 72 uur nadat je het ontdekt hebt, maar alleen als het lek een risico vormt voor de betrokken personen. NIS2 hanteert een strengere en gefaseerde meldplicht.
Onder NIS2 gelden de volgende stappen bij een significant incident:
- Binnen 24 uur: een vroege waarschuwing sturen naar de bevoegde toezichthouder
- Binnen 72 uur: een volledigere melding met meer details over het incident
- Binnen één maand: een eindrapportage met een analyse en de genomen maatregelen
Een belangrijk verschil is ook de drempel. De AVG-meldplicht geldt bij datalekken met persoonsgegevens. NIS2 gaat breder: ook incidenten zonder datalek, zoals een cyberaanval die je systemen tijdelijk platlegt, kunnen meldingsplichtig zijn als ze je dienstverlening significant verstoren.
Wat zijn de boetes voor niet-naleving van NIS2 vergeleken met de AVG?
Beide wetten kennen flinke boetes, maar de structuur verschilt. Onder de AVG kunnen boetes oplopen tot €20 miljoen of 4% van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag hoger is. NIS2 kent iets lagere maximumboetes: tot €10 miljoen of 2% van de wereldwijde jaaromzet voor essentiële entiteiten.
Wat NIS2 extra ingrijpend maakt, is de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders. Onder NIS2 kunnen directeuren en leidinggevenden persoonlijk verantwoordelijk worden gesteld als zij aantoonbaar hebben nagelaten om de juiste beveiligingsmaatregelen te treffen. Dat is een stap verder dan de AVG, waar de aansprakelijkheid primair bij de organisatie zelf ligt.
Voor MKB-bedrijven is het dus verstandig om NIS2-compliance niet alleen als een IT-vraagstuk te zien, maar ook als een bestuurlijke verantwoordelijkheid.
Hoe bereid je je als MKB voor op zowel NIS2 als de AVG?
De slimste aanpak voor MKB is om NIS2 en de AVG samen op te pakken, omdat de benodigde maatregelen grotendeels overlappen. Begin met een risicoanalyse van je systemen en de gegevens die je verwerkt. Breng in kaart welke risico’s er zijn, welke maatregelen je al hebt getroffen en waar nog gaten zitten.
Concrete stappen die je kunt zetten:
- Activeer multifactorauthenticatie (MFA) voor alle accounts
- Zorg voor regelmatige monitoring en updates van je systemen
- Stel een duidelijk toegangsbeleid in: wie heeft toegang tot welke gegevens?
- Maak een incidentresponsplan en test dit regelmatig
- Train medewerkers in het herkennen van phishing en andere dreigingen
- Documenteer alles: welke maatregelen je neemt en waarom
Zelfs als je niet direct onder NIS2 valt, is het verstandig om je beveiliging op orde te hebben. Steeds meer grote bedrijven stellen eisen aan de beveiliging van hun leveranciers via inkoopvoorwaarden en contracten. Aantoonbare digitale veiligheid wordt daarmee ook een commercieel voordeel.
Hoe IT Aanspreekpunt helpt met NIS2 en AVG compliance
Wij begrijpen dat NIS2 en de AVG voor veel ondernemers complex en tijdrovend zijn. Als Microsoft 365-specialist en SharePoint Online-expert helpen wij MKB-bedrijven om hun digitale beveiliging concreet op orde te brengen, zodat je voldoet aan beide wetten zonder dat jij er zelf diep in hoeft te duiken.
Wat wij voor je kunnen doen:
- Een risicoanalyse uitvoeren van je huidige IT-omgeving
- MFA, encryptie en toegangsbeleid implementeren via Microsoft 365 beveiliging
- Zorgen voor automatische patching en monitoring van je systemen
- Je begeleiden bij ISO 27001 certificering als extra bewijs van jouw beveiliging
- Compliance-rapportages opstellen voor toezichthouders of opdrachtgevers
- Medewerkers trainen en bewust maken van digitale dreigingen
Zo werk je niet alleen aan wettelijke naleving, maar versterk je tegelijkertijd je concurrentiepositie. Wil je weten wat jouw organisatie precies nodig heeft? Neem vrijblijvend contact met ons op en we kijken samen wat de beste aanpak is voor jouw situatie.