Cyberdreigingen worden steeds geavanceerder, en ook voor het MKB is een goede IT-beveiliging geen luxe meer. Toch weten veel ondernemers niet waar ze moeten beginnen als ze de ICT-beveiliging van hun bedrijf willen controleren. In dit artikel doorloop je stap voor stap hoe je een beveiligingscontrole aanpakt, wat je daarvoor nodig hebt en wanneer het slim is om een specialist in te schakelen.
Wat je nodig hebt voor een beveiligingscontrole
Voordat je begint met het controleren van je IT-beveiliging, is het belangrijk om een duidelijk beeld te hebben van wat je gaat onderzoeken. Een beveiligingsaudit voor het MKB hoeft niet ingewikkeld te zijn, maar vraagt wel om een gestructureerde aanpak. Zorg dat je de volgende zaken bij de hand hebt:
- Een overzicht van alle apparaten die verbonden zijn met je netwerk (laptops, smartphones, printers, servers)
- Een lijst van alle softwarepakketten en cloudtoepassingen die je bedrijf gebruikt
- Toegang tot je routerinstellingen en netwerkbeheeromgeving
- Een overzicht van alle gebruikersaccounts en wie toegang heeft tot welke systemen
- Contactgegevens van je huidige IT-leverancier of beheerder, als die er is
Met deze informatie als startpunt kun je gericht aan de slag. Je hoeft geen IT-expert te zijn om de eerste stappen te zetten, maar een zekere basiskennis van je eigen omgeving is wel noodzakelijk.
Breng je huidige IT-omgeving in kaart
De eerste stap bij elke IT-securitycheck is weten wat je hebt. Je kunt immers niet beveiligen wat je niet kent. Maak een volledig overzicht van je IT-omgeving voordat je verdergaat met de eigenlijke controle.
- Noteer alle apparaten die verbonden zijn met je bedrijfsnetwerk, inclusief mobiele apparaten van medewerkers.
- Maak een lijst van alle software, apps en cloudplatforms die je organisatie actief gebruikt, zoals e-mail, boekhouding en projectbeheer.
- Controleer welke systemen verbinding maken met het internet en of die verbindingen beveiligd zijn.
- Bekijk of alle software up-to-date is en of er apparaten zijn die al lange tijd geen updates hebben ontvangen.
Na deze stap heb je een helder overzicht van je digitale omgeving. Verouderde software en vergeten apparaten zijn veelvoorkomende kwetsbaarheden die cybercriminelen graag misbruiken. Controleer of er apparaten of programma’s op je lijst staan die je eigenlijk niet meer gebruikt, want die vormen een onnodig risico. Via monitoring en updates kun je dit proces structureel automatiseren.
Controleer toegangsrechten en gebruikersaccounts
Een van de meest onderschatte onderdelen van een beveiligingsscan voor bedrijven is het beheer van gebruikersaccounts. Te veel medewerkers hebben toegang tot systemen of bestanden die ze voor hun werk helemaal niet nodig hebben. Dit vergroot het risico bij een datalek of een gehackt account aanzienlijk.
- Maak een overzicht van alle actieve gebruikersaccounts binnen je organisatie.
- Controleer of er accounts bestaan van voormalige medewerkers of externe partijen die inmiddels niet meer actief zijn. Verwijder of blokkeer deze direct.
- Bekijk per account welke rechten en toegangen er zijn ingesteld en beoordeel of dat nog overeenkomt met de huidige functie van die persoon.
- Controleer of multifactorauthenticatie (MFA) is ingeschakeld voor alle accounts, zeker voor accounts met beheerdersrechten.
Na deze controle weet je precies wie toegang heeft tot welke informatie. Het principe van “zo min mogelijk toegang als nodig” is een van de eenvoudigste maar krachtigste maatregelen die je kunt nemen. Als je werkt met Microsoft 365, biedt dat ingebouwde tools om toegangsrechten eenvoudig te beheren en te auditen.
Voer een technische beveiligingsscan uit
Met je omgeving in kaart en je toegangsrechten gecontroleerd, is het tijd voor de technische beveiligingsscan zelf. Dit is het onderdeel waarbij je actief op zoek gaat naar kwetsbaarheden in je netwerk en systemen.
- Controleer de instellingen van je firewall en zorg dat alleen noodzakelijke poorten open staan.
- Voer een kwetsbaarheidsscan uit op je netwerk met behulp van een tool zoals Microsoft Secure Score (beschikbaar in Microsoft 365) of een vergelijkbaar platform.
- Controleer of je antivirussoftware en endpoint protection actief en up-to-date zijn op alle apparaten.
- Test je wachtwoordbeleid: worden sterke wachtwoorden verplicht gesteld en worden ze regelmatig vernieuwd?
- Controleer of je back-ups regelmatig worden gemaakt en of je ze ook daadwerkelijk kunt terugzetten bij een incident.
Na de scan heb je een concreet beeld van de technische kwetsbaarheden in je omgeving. Let erop dat een beveiligingsscan geen eenmalige actie is. Cyberbeveiliging vereist continue aandacht, omdat dreigingen voortdurend veranderen. Een beveiligd bedrijfsnetwerk vormt hierbij de basis.
Analyseer de resultaten en stel prioriteiten
Na de technische scan heb je waarschijnlijk een lijst met bevindingen. De volgende stap is het analyseren van die resultaten en bepalen wat als eerste aandacht verdient. Niet alles hoeft tegelijk opgelost te worden, maar sommige risico’s vragen om directe actie.
- Categoriseer de gevonden kwetsbaarheden op basis van ernst: hoog, gemiddeld of laag risico.
- Geef prioriteit aan kwetsbaarheden die direct misbruikt kunnen worden of die gevoelige bedrijfsdata in gevaar brengen.
- Stel een actieplan op met concrete maatregelen, verantwoordelijken en deadlines.
- Documenteer de bevindingen zodat je later kunt aantonen welke stappen je hebt genomen. Dit is ook relevant als je werkt aan ISO 27001-begeleiding.
Een gestructureerde aanpak voorkomt dat je overweldigd raakt door de hoeveelheid bevindingen. Begin altijd met de meest kritieke risico’s en werk van daaruit verder. Kleine verbeteringen die consistent worden doorgevoerd, hebben op de lange termijn veel meer effect dan een grote eenmalige actie.
Schakel een IT-specialist in voor een grondige audit
De stappen hierboven geven je een goed startpunt, maar een volledige en professionele beveiligingsaudit voor het MKB vereist meer diepgang dan je zelf kunt uitvoeren. Een IT-specialist heeft toegang tot geavanceerde tools, heeft ervaring met veelvoorkomende kwetsbaarheden in jouw branche en kan blinde vlekken ontdekken die je zelf over het hoofd ziet.
Overweeg een specialist in te schakelen als:
- Je twijfelt over de volledigheid van je eigen controle
- Je organisatie werkt met gevoelige klant- of persoonsgegevens
- Je te maken hebt gehad met een beveiligingsincident of verdachte activiteit
- Je wettelijke verplichtingen hebt rondom informatiebeveiliging, zoals de AVG
- Je wilt groeien en daarvoor een betrouwbare IT-basis nodig hebt
Een externe audit geeft je niet alleen inzicht in de huidige staat van je beveiliging, maar ook een helder verbeterplan voor de toekomst. Dat geeft rust en helpt je om weloverwogen beslissingen te nemen over je IT-investeringen.
Hoe IT Aanspreekpunt helpt met je ICT-beveiliging
Wij begrijpen dat het controleren van ICT-beveiliging voor veel ondernemers complex en tijdrovend aanvoelt. Daarom nemen wij dit volledig uit handen. Als jouw IT-partner zorgen wij voor een grondige beveiligingsaudit en een concreet verbeterplan dat past bij jouw organisatie en budget.
Wat wij voor je doen:
- Een complete scan van je IT-omgeving, netwerk en gebruikersaccounts
- Analyse van kwetsbaarheden met een duidelijke prioriteitenlijst
- Implementatie van beveiligingsmaatregelen, waaronder Microsoft 365-beveiliging en endpoint management
- Doorlopende monitoring zodat dreigingen vroegtijdig worden gesignaleerd
- Begeleiding bij certificeringen en compliance, zoals ISO 27001
- Een vast aanspreekpunt voor al je IT-vragen via onze onbeperkte ICT-helpdesk
Wil je weten hoe je ICT-beveiliging er nu voor staat? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We kijken graag met je mee en geven je direct praktisch advies.