De NIS2-richtlijn brengt voor veel organisaties nieuwe verplichtingen met zich mee op het gebied van digitale beveiliging. Als je bedrijf actief is in een kritieke sector, dan ben je verplicht om aantoonbaar aan de eisen te voldoen. Een NIS2-audit helpt je te controleren of je beveiliging op orde is en waar je nog stappen moet zetten. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe je je voorbereidt op een NIS2-audit, zodat je goed beslagen ten ijs komt.
De Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse vertaling van de NIS2-richtlijn, treedt naar verwachting in het tweede kwartaal van 2026 in werking. Dat betekent dat de tijd om actie te ondernemen nu is. Of je nu voor het eerst met NIS2-voorbereiding bezig bent of je bestaande maatregelen wilt toetsen, deze handleiding geeft je een concreet startpunt.
Wat je nodig hebt vóór de NIS2-audit
Voordat je de eigenlijke audit ingaat, is het belangrijk dat je een aantal zaken op orde hebt. Een NIS2-audit beoordeelt niet alleen je technische beveiliging, maar ook je organisatorische processen en documentatie. Zonder de juiste basis loop je het risico dat de audit vastloopt op ontbrekende informatie.
Zorg dat je de volgende zaken beschikbaar hebt voordat je verdergaat:
- Een overzicht van alle systemen, applicaties en netwerken die je organisatie gebruikt
- Documentatie van bestaande beveiligingsmaatregelen, zoals firewalls, antivirussoftware en toegangsbeheer
- Een lijst van medewerkers met toegang tot gevoelige systemen of data
- Eerdere incidentrapportages of beveiligingslogboeken, als die beschikbaar zijn
- Contracten met leveranciers en derde partijen die toegang hebben tot je netwerk of data
Heb je dit overzicht compleet? Dan ben je klaar om de volgende stap te zetten. Ontbreekt er nog veel? Maak dan eerst een inventarisatie voordat je verdergaat met de voorbereiding.
Breng je huidige IT-beveiliging in kaart
De eerste echte stap in je NIS2-voorbereiding is een duidelijk beeld krijgen van je huidige situatie. Je kunt pas verbeteringen doorvoeren als je weet wat er al staat en waar de zwakke plekken zitten. Dit wordt ook wel een nulmeting of baseline assessment genoemd.
- Inventariseer alle hard- en software binnen je organisatie, inclusief cloudoplossingen en mobiele apparaten
- Controleer welke beveiligingsmaatregelen actief zijn, zoals IT beveiliging voor MKB, multifactorauthenticatie (MFA), encryptie en patchbeheer
- Beoordeel wie toegang heeft tot welke systemen en of dat toegangsbeheer nog up-to-date is
- Bekijk je netwerkbeveiliging: zijn er onbeveiligde toegangspunten, verouderde apparaten of zwakke wachtwoorden?
Na deze stap heb je een helder overzicht van wat er al goed gaat en wat nog aandacht nodig heeft. Dit overzicht vormt de basis voor je risicoanalyse in de volgende stap.
Stel een risicoanalyse en beveiligingsplan op
NIS2 verplicht je om aantoonbaar een risicoanalyse te hebben uitgevoerd. Dit betekent dat je systematisch in kaart brengt welke risico’s je organisatie loopt en hoe ernstig die zijn. Op basis daarvan stel je een beveiligingsplan op met concrete maatregelen.
- Maak een lijst van mogelijke dreigingen, zoals ransomware, phishing, datalekken of uitval van systemen
- Schat per dreiging in hoe groot de kans is dat het gebeurt en wat de impact zou zijn op je bedrijfsvoering
- Prioriteer de risico’s op basis van kans en impact, zodat je weet waar je als eerste actie moet ondernemen
- Beschrijf per risico welke maatregel je treft om het risico te verminderen of te beheersen
- Leg alles schriftelijk vast in een beveiligingsplan, inclusief verantwoordelijken en tijdlijnen
Een goed beveiligingsplan is geen eenmalig document. Het is een levend document dat je regelmatig bijwerkt als de situatie verandert. Zorg dat het plan intern breed gedragen wordt, ook door het management. NIS2 stelt namelijk dat bestuurders persoonlijk verantwoordelijk kunnen worden gesteld bij niet-naleving.
Voer de technische en organisatorische maatregelen door
Met je beveiligingsplan in de hand is het tijd om de maatregelen ook daadwerkelijk te implementeren. NIS2 maakt onderscheid tussen technische maatregelen, zoals software en systemen, en organisatorische maatregelen, zoals beleid en procedures. Beide zijn nodig.
Technische maatregelen
Implementeer de technische beveiligingsmaatregelen die je in je plan hebt opgenomen. Denk hierbij aan:
- Activeren van MFA voor alle gebruikers en systemen
- Instellen van automatische monitoring en updates voor alle software en besturingssystemen
- Inrichten van een beveiligd bedrijfsnetwerk met segmentatie en toegangscontrole
- Encryptie van gevoelige data, zowel in opslag als bij verzending
- Regelmatige back-ups met een getest herstelproces
Organisatorische maatregelen
Naast techniek zijn ook de menselijke en procesmatige kant belangrijk. Voer de volgende stappen door:
- Stel een incidentresponsplan op: wie doet wat als er een beveiligingsincident plaatsvindt?
- Train medewerkers in cyberbewustzijn, zodat ze phishing en andere aanvallen herkennen
- Leg beveiligingsbeleid schriftelijk vast en zorg dat medewerkers dit kennen en naleven
- Beoordeel de beveiliging van leveranciers en derde partijen die toegang hebben tot jouw systemen
Controleer na implementatie of alle maatregelen ook daadwerkelijk werken zoals bedoeld. Een maatregel die op papier bestaat maar in de praktijk niet actief is, telt niet mee tijdens een cybersecurity-audit.
Valideer de voorbereiding met een interne controle
Voordat de officiële NIS2-audit plaatsvindt, is het verstandig om zelf een interne controle uit te voeren. Dit geeft je de kans om eventuele gaten te dichten voordat een externe auditor ze signaleert. Zie het als een generale repetitie.
- Loop je risicoanalyse en beveiligingsplan opnieuw door en controleer of alle geplande maatregelen zijn doorgevoerd
- Test je incidentresponsplan door een gesimuleerd scenario door te nemen met het betrokken team
- Controleer of alle documentatie compleet en up-to-date is, inclusief logboeken en beleidsdocumenten
- Vraag een collega of interne medewerker die niet direct betrokken was om kritisch naar de voorbereiding te kijken
Na deze interne controle weet je waar je staat. Zijn er nog open punten? Pak die dan direct aan. Kom je er goed doorheen? Dan ben je klaar voor de externe cybersecurity-audit. Zorg ook dat je een duidelijk aanspreekpunt hebt aangewezen dat de auditor kan begeleiden en vragen kan beantwoorden.
Wat te doen na de NIS2-audit
Een NIS2-audit eindigt niet met een afvinklijst. Na de audit ontvang je een rapport met bevindingen en aanbevelingen. Het is belangrijk dat je hier actief mee aan de slag gaat, ook als de uitkomst grotendeels positief is.
- Lees het auditrapport zorgvuldig door en bespreek de bevindingen met je team en management
- Stel een actieplan op voor de aanbevelingen die nog niet zijn opgepakt, met duidelijke prioriteiten en verantwoordelijken
- Pas je beveiligingsplan en documentatie aan op basis van de nieuwe inzichten
- Plan een vervolgmoment om de voortgang van het actieplan te bewaken
NIS2-naleving is geen eenmalig project. Het is een doorlopend proces van verbetering en monitoring. Zorg dat je beveiliging meegroeit met je organisatie en de veranderende dreigingen. Bedrijven die dit structureel aanpakken, versterken niet alleen hun digitale weerbaarheid, maar bouwen ook aan vertrouwen bij klanten en partners.
Hoe IT Aanspreekpunt helpt met NIS2-voorbereiding
NIS2-compliance vraagt om kennis, tijd en de juiste tools. Dat is precies waar wij je bij helpen. Als Microsoft 365-specialist en IT-partner voor het MKB begeleiden wij je van begin tot eind door het NIS2-traject, zodat jij je kunt focussen op je bedrijf.
Wat wij voor je doen:
- Een complete nulmeting van je huidige IT-beveiliging
- Het opstellen van een risicoanalyse en beveiligingsplan dat voldoet aan de NIS2-richtlijn
- Implementatie van technische maatregelen zoals MFA, encryptie en Microsoft 365 beveiliging
- Inrichten van toegangsbeheer via Microsoft Intune
- Begeleiding richting ISO 27001 certificering als extra stap richting aantoonbare compliance
- Volledige ICT-ontzorging zodat je nooit meer zelf hoeft te puzzelen met beveiliging
Wil je weten hoe jouw organisatie er nu voor staat en wat er nodig is om NIS2-proof te worden? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee.
Gerelateerde artikelen