De NIS2-richtlijn is ook relevant voor kleine bedrijven, maar niet automatisch voor elk klein bedrijf. Of jouw organisatie eronder valt, hangt af van de sector waarin je actief bent en de grootte van je bedrijf. Kleine bedrijven in kritieke sectoren zoals ICT, energie, gezondheidszorg of transport kunnen wel degelijk verplichtingen hebben. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over NIS2 en wat het concreet betekent voor het MKB.
Geldt NIS2 ook voor kleine bedrijven?
NIS2 geldt voor kleine bedrijven die actief zijn in een van de aangewezen kritieke sectoren én die voldoen aan bepaalde drempelwaarden. Een bedrijf met meer dan 50 medewerkers of een jaaromzet van meer dan 10 miljoen euro in een aangewezen sector valt in principe onder de richtlijn. Bedrijven onder die grens zijn in de meeste gevallen vrijgesteld, maar niet altijd.
Er is namelijk een belangrijke uitzondering: de ketenverantwoordelijkheid. Zelfs als jouw bedrijf zelf niet direct onder NIS2 valt, kunnen klanten of opdrachtgevers die dat wel doen eisen stellen aan jouw beveiligingsniveau. Dit is vooral relevant voor ICT-leveranciers, softwarebedrijven en andere dienstverleners die werken voor grotere organisaties in kritieke sectoren. Denk aan een klein ICT-bedrijf dat systemen beheert voor een ziekenhuis of een gemeente. In dat geval krijg je indirect toch te maken met NIS2-vereisten.
Kortom: ook als je een klein bedrijf bent, is het slim om te onderzoeken of jij of jouw klanten onder de richtlijn vallen.
Welke sectoren vallen onder de NIS2-richtlijn?
De NIS2-richtlijn maakt onderscheid tussen twee categorieën: essentiële sectoren en belangrijke sectoren. Essentiële sectoren zijn onder andere energie, transport, gezondheidszorg, drinkwater, digitale infrastructuur en financiële markten. Belangrijke sectoren omvatten onder meer ICT-dienstverlening, de voedingsindustrie, de chemische sector en de post- en koerierssector.
Voor MKB-bedrijven is de categorie ICT-dienstverlening bijzonder relevant. Als je als bedrijf managed services, cloudoplossingen of andere digitale diensten levert aan andere organisaties, val je mogelijk al onder de richtlijn. Hetzelfde geldt voor bedrijven in de maakindustrie die toeleverancier zijn van kritieke sectoren.
Wil je weten of jouw sector onder NIS2 valt? De ICT-beveiliging voor MKB begint altijd met een goede analyse van jouw specifieke situatie en de risico’s die daarbij horen.
Wat zijn de gevolgen als een bedrijf niet voldoet aan NIS2?
Niet voldoen aan de NIS2-richtlijn kan leiden tot forse boetes: tot 10 miljoen euro of 2% van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag hoger is. Bovendien kunnen bestuurders persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor tekortkomingen in de naleving. Dit maakt NIS2-compliance een serieuze verantwoordelijkheid die niet alleen op de IT-afdeling rust.
Naast financiële gevolgen zijn er ook zakelijke risico’s. Bedrijven die aantoonbaar niet voldoen aan beveiligingsnormen lopen het risico contracten te verliezen, omdat steeds meer opdrachtgevers eisen stellen aan de digitale weerbaarheid van hun leveranciers. Cybersecurity MKB is daarmee niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een concurrentiefactor.
Tot slot vergroot het niet naleven van NIS2 de kans op succesvolle cyberaanvallen, met alle operationele en reputatieschade van dien.
Hoe verschilt NIS2 van de oorspronkelijke NIS-richtlijn?
NIS2 is een uitbreiding en aanscherping van de oorspronkelijke NIS-richtlijn uit 2016. Het toepassingsgebied is aanzienlijk vergroot: meer sectoren vallen eronder, de drempelwaarden zijn aangepast en de eisen zijn concreter en strenger geworden. Waar de originele NIS-richtlijn zich beperkte tot een klein aantal sectoren, trekt NIS2 een veel bredere cirkel.
Een van de grootste verschillen is de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders. Onder de originele richtlijn lag de verantwoordelijkheid vooral bij de organisatie als geheel. NIS2 maakt duidelijk dat directeuren en andere leidinggevenden actief betrokken moeten zijn bij het cybersecuritybeleid en daar ook op aangesproken kunnen worden.
Daarnaast zijn de meldplichten aangescherpt. Significante beveiligingsincidenten moeten binnen 24 uur worden gemeld bij de bevoegde toezichthouder, met een volledige rapportage binnen 72 uur. Dit vraagt om georganiseerde processen en heldere verantwoordelijkheden binnen je organisatie.
Welke maatregelen moeten kleine bedrijven nemen voor NIS2?
Kleine bedrijven die onder NIS2 vallen, zijn verplicht een risicoanalyse uit te voeren en passende technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen te treffen. De richtlijn schrijft geen specifieke tools voor, maar geeft wel een duidelijk kader van wat er minimaal verwacht wordt.
Concreet gaat het om de volgende maatregelen:
- Risicoanalyse: breng in kaart welke systemen en data kritiek zijn en welke risico’s daarvoor bestaan
- Toegangsbeheer: zorg voor sterke authenticatie, zoals meerfactorauthenticatie (MFA), en beperk de toegang tot gevoelige systemen
- Patchbeheer en updates: houd software en systemen consequent up-to-date om bekende kwetsbaarheden te dichten
- Encryptie: versleutel gevoelige gegevens, zowel tijdens opslag als tijdens verzending
- Incidentrespons: stel een procedure op voor het detecteren, melden en afhandelen van beveiligingsincidenten
- Bewustwording: train medewerkers regelmatig in het herkennen van phishing en andere cyberdreigingen
- Ketenbeveiliging: stel eisen aan de beveiliging van leveranciers en partners die toegang hebben tot jouw systemen
Voor veel MKB-bedrijven is cybersecurity een terrein dat vraagt om specialistische kennis. Tools zoals Microsoft 365 bieden al veel ingebouwde beveiligingsfuncties die je kunt inzetten om aan deze eisen te voldoen. Denk aan Microsoft 365 beveiliging met MFA, conditional access en encryptie als onderdeel van je NIS2-aanpak.
Wanneer moeten bedrijven NIS2-compliant zijn?
In Nederland wordt de NIS2-richtlijn vertaald naar de Cyberbeveiligingswet, die naar verwachting in het tweede kwartaal van 2026 in werking treedt. Bedrijven die onder de wet vallen, moeten op dat moment aantoonbaar voldoen aan de gestelde eisen. De exacte datum kan nog wijzigen, maar de wetgeving is in voorbereiding en de verwachting is dat de wet in 2026 van kracht wordt.
Het is verstandig om niet te wachten tot de wet officieel van kracht is. Het implementeren van goede beveiligingsmaatregelen kost tijd, zeker als je processen, systemen en medewerkers moet aanpassen. Bedrijven die nu al beginnen, staan straks een stuk sterker en vermijden de stress van een last-minute aanpak.
Bovendien geldt: klanten en opdrachtgevers stellen al vóór de wettelijke deadline steeds vaker eisen aan de digitale veiligheid van hun leveranciers. NIS2-compliance is daarmee nu al een zakelijk argument, niet alleen een juridische verplichting.
Hoe IT Aanspreekpunt helpt met NIS2 compliance
Wij begrijpen dat NIS2 voor veel ondernemers complex en tijdrovend aanvoelt, terwijl je je liever focust op je kernactiviteiten. Daarom ontzorgen wij je volledig in het NIS2-traject, van de eerste analyse tot de concrete implementatie van beveiligingsmaatregelen.
Wat we voor je doen:
- NIS2-analyse: we brengen in kaart of jouw organisatie onder de richtlijn valt en wat de specifieke verplichtingen zijn
- Technische implementatie: MFA, patchbeheer, encryptie, toegangsbeleid en monitoring en updates als onderdeel van een complete beveiligingsaanpak
- Microsoft 365-beveiliging: als Microsoft 365-specialist en SharePoint Online-expert zetten we de ingebouwde beveiligingsfuncties optimaal voor je in
- Compliance-rapportage: we helpen je aantonen dat je voldoet aan de eisen, ook richting klanten en opdrachtgevers
- Bewustwording en training: we zorgen dat ook je medewerkers weten wat er van hen verwacht wordt
Wil je weten waar jouw organisatie nu staat en wat er nodig is om NIS2-compliant te worden? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.